25 ноября, 2025 - 09:15
Къачан да жаш тёлюбюзню окъууунда, ишинде да жетишимлери, аланы алгъа талпыныулары, заманны излемлерине тийишлиликде жамауатны айныууна этген къошумчулукълары бизни кёллендиргенлей келедиле. Къайсы миллетни, аны бла бирге саулай къыралны да, тамблагъы кюню ол аланы жаш тёлюсю эсе, биз да аладан умутлубуз.
Чочайланы Мариям бюгюнлюкде республикада «Биринчилени атламлары» биригиуню проектлерини башчысыды. Бери уа ол Къабарты-Малкъар къырал аграр университетни «Къырал эмда муниципал управление» усталыгъын жетишимли бошагъандан сора келгенди.
- Бу усталыкъны сюйюп сайлагъанма. Жамауатда бола тургъан ишле, инсанланы тюрлю-тюрлю затлагъа кёз къарамлары сейирдиле. Аны ючюн а жамауатны айнырына, жашауну тынчлыкълы болуруна да юлюш къошаргъа сюйгенме, - дейди Мариям.
Тырныауузда мектепни бошап, артда студент болгъанда, къырал система къалай къуралгъанына эмда ишлегенине тюшюннгенди. Окъуу юйде адамланы жашауларын игилендириу, къырал жумушланы тамамлауну магъаналы, хайырлы да жолларын излеу жаны бла билим алгъанды. Айхай да, жылдан-жылгъа иги окъугъаныны себеплиги бла кёп затха юйреннген да этгенди. Бюгюнлюкде уа, белгилегенибизча, усталыгъында хунерлиги бла айырмалыды. Аны бла бирге уа къыйматлы проектлени къурауну башчысыды.
Аны къауум бла бирге эмда кеси энчи хазырлагъан проектлери асламдыла. Ала жетишимли да болгъанларын белгилерчады. Сёз ючюн, ол кёп болмай «Алчыла 2.0» проектге къошулуп, 800-минглик грантны алгъанды.
Бу эришиуге саулайда къыралдан кёпле къатышхандыла. Алай бла таулу къыз 20 минг адамны арасында призёр болгъанды.
«Алчыла 2.0» проект – ол «Биринчилени атламлары» къымылдауну «Алчыланы школу» эмда «Тириликни школу» дегенча регион проектлерини бир кесек жангыртылгъан тюрлюсюдю. Аланы муратлары уа тири жаш тёлюню алчылыкъ ышанларын сейир эмда магъаналы ишлеге къатышыуларыны юсю бла айнытыргъады. Быллай жумушла жаш адамлагъа жамауатха къошулургъа, кеслерин илешдирирге, социал жаны бла бютюнда тири болургъа, этген ишлери ючюн жууаплылыкъны сезерге, къыйматланы багъаларгъа юйретедиле.
Андан сора да, проектлеге къошулгъан жаш тёлю кеслерини ахшы ышанларын къыралны айнытыугъа, игилендириуге хайырланыугъа къайгъырады. Быллай башламчылыкъланы мураты – жетишимли жаш тёлюню баямлау бла бирге, аланы тириликлерин ёсдюрюудю. Аны бла бирча уа бу жумушла къыралны кючлендирирге, аны сейирлерине тутхучлулукъ этерге себепликдиле.
Мариям быйыл къошулгъан «Алчыла 2.0» проект энди иги да жангыртылгъанын белгилегенбиз. Аны хайырындан а анга республиканы колледжлеринден бла бийик окъуу юйлеринден кёпле къатышыргъа онг табарыкъдыла. Проект алчылыкъ ышанлары болгъан, тири алыкъа уа айтырча жетишимлеге жетмеген жаш адамлагъа бютюнда ахшы амалды.
Аны чеклеринде уа башламчылыкълары болгъан жаш тёлюню бирге жыйышдырыу мурат да барды. Аны бла байламлы уа, сёз ючюн, 80 студентни юйретирча, ючкюнлюк форум къураллыкъды. Анга къатышханлагъа уа социал проектлени жарашдырыу, алчылыкъ, тайм-менеджмент, къауум бла бирге ишлеу, жамауатны аллында сёлеше билиу дегенча затланы юслеринден тренингле бла мастер-классла да боллукъдула.
Хазырланнган проектле орта усталыкъ эмда бийик билим берген окъуу юйледе юч айдан хайырланып тебирерикдиле. Ол жумуш башланырны аллында уа эсепле чыгъарыллыкъ тюбешиу боллукъду. Анда иш бериучюле, студентле, политика партияланы эмда жамауат биригиулени келечилери, башхала да жыйыллыкъдыла. Анда уа, Мариям билдиргеннге кёре, колледжледе бла университетледе проектлени эсеплери белгиленирикдиле, андан тышында да, ахшы кёрюмдюлери болгъан юч къауумгъа саугъала берилликдиле.
«Алчыла 2.0» жумушну жашауда бардырыргъа уа 20 къураучу болушурукъду эмда андан арысында ала къауумланы башчылары боллукъдула эмда жыйылыуда тинтилген проектлеге таматалыкъ этерикдиле.
«Тохтамай айныуну эмда кесинги билиминги иш юсюнде хайырланыуну тюз кёреме эмда ол жорукъгъа тийишлиликде жашаргъа итинеме», - дейди Чочайланы къызлары къысха ушагъыбызны кезиуюнде. Аны алайлыгъын а ол кесини этген жумушу бла ачыкълайды. Къауум бла бирге ишлеуде аланы хар къайсысы бла бир тил таба биледи. Кеси билгенни алагъа да тюшюндюре, алай бла жетишимли да болады.
Хар бирибизнича, аны да жюреги артыкъ сюйген заты барды. Ол а анга китап окъууду. Жаратхан чыгъармасы уа «Мастер бла Маргаритады». Романны жигитлери жашауда халаллыкъны бла аманлыкъны юслеринден сагъышландыргъанларын, сюймекликни да энчи сезгенлерин айтады. Бу роман, жаланда чыгъарма болуп къалмай, терен философиялы оюм берген таурух болгъанын да чертеди.
Аны эм сюйген байрамы уа – Уллу Хорламны кюнюдю. «Ол кюнде халкъны бирикгенин эмда ёхтемликни сеземе, эркинлик ючюн жанларын бергенлеге баш ура, эсиме тюшюреме», - дейди кеси уа.
Бош заманында уа Мариям кючню сынагъан жараулагъа жюрюйдю. Ала низамлылыкъны эмда къолгъа алгъан жумушунгу тынгылы этмей къоймазгъа талпыныуну айнытханларын белгилейди.
Кюн сууукъ болуп, къар жауса уа, сноубордда учууну жаратады. Ол кезиуде хар нени юсюнден да унута, сагъышланы бир жанында къоя, аллай чакъланы бир башхалагъа ушамагъанларын да айтады. Тикледен къоркъмагъанын, теркликни бютюн сезе баргъанындан а зауукълукъ тапханын да.
Ол жаяу жюрюрге да бек сюеди. Ол а анга табийгъатха сюйюнюрге, аны ариулугъун багъаларгъа эмда сезерге ахшы онгду. Агъачланы, тауланы, кёллени да жаратады. Таза хауа уа, аны кёлюн кётюре, быллай жерде туугъанына, ёсгенине да ёхтемликни береди.
Мариям жаш тёлю политика жаны бла ахшы уста эмда хунерли эксперт болургъа талпынады. Андан сора да, аны бюгюнлюкде итиниулюгю социал тренер болургъады. Алай бла уа тохтаусуз юйрениуню эмда окъутууну жолун сайлар муратдады.
Билим алгъанында, усталыкъ сайлауунда да анга атасы-анасы дайым билеклик этгенлей тургъанларына ыразыды. Ала ишни сюйген, алгъа барыргъа излеген адамладыла да кеслери, сабийлерин да ол ызда юйретгендиле. Мариям да, аланы ышаныулукъларына кертичилей къала, тутхан ишине уллу кёллю болмай, жетишимлери бла къууандыргъанлай келеди.
Трамланы Зухура.
