2 декабря, 2025 - 09:14
Жаш тёлюбюз окъууда, ишде да бет жарыкълы бола, ол ышанлары бла бизни кёллендиргенлей келеди. Бюгюнлюкде аланы танг кесеги къыралыбызны окъуу юйлерин бошап, дипломларын къолларына да алгъандыла. Аланы араларында бютюн айырмалыла да бардыла.
Быйыл КъМКъУ-ну магистратурасын къызыл дипломгъа тауусханладан бириди Хуболланы Фатима да. Биз аны бла усталыкъ сайлаууну, жашауда кёз къарамыны юсюнден ушакъ этгенбиз.
- Фатима, филолог усталыкъны сайлагъанса. Жаш тёлю арт кезиуде жаланда саулукъ сакълау эмда юристлени хазырлау жаны бла окъуугъа киргенча кёрюнеди. Санга аны сейири недеди эмда анга кёре тамбла иш табарыкъма деген ышаныулугъунг а болгъанмыды?
- Огъары Малкъарда Уммайланы Мухажир атлы биринчи номерли мектепде билим алгъанма. Гитчеликден окъуна юйде анабыз бизни, сабийлени, китап окъургъа юйретген эди да, адабиятха сюймеклигим алай бла башланнганды. Школда устазыбыз эмда класс башчыбыз Газайланы Асият Сейфуновна орус тилге бла литературагъа бютюнда ачханды сейирими.
Нек дегенде хар заманда да, аны дерслери бири башхасына ушамай, ол жаланда китапда берилген материал бла чекленип къалмагъанды. Аны айтхан сейир хапарларын бюгюн да эсимде тутама! Алай бла сегизинчи классда окъуна сайлагъанма кесиме усталыкъны, филология жаны бла окъуругъуму ангылап, анда тохташхан эдим. Андан бери сайлауума бир кюн да сокъуранмагъанма.
Бир къырал сынаулагъа кеси къарыуум бла, мектепде берилген дерслени хайырланып, алай хазырланнганма. Эсеплерим да аман тюйюл эдиле да, аны себеби бла КъМКъУ-ну филология факультетине бюджетге окъургъа киреме. Андан сора да, юристлени хазырлагъан бёлюмню очно-заочно тюрлюсюню студенти да болдум. Экисинден да бакалавриатланы жетишимли тауусуп, къызыл дипломла бла белгиленнген эдим.
- Мектепни бошагъанында, окъуугъа кире туруп, къайсы жаш адамны да жюрегинде бир жарыкъ умуту болмай къалмайды. Ол муратларынга жетгенме деп айталлыкъмыса, къыйынмы эди студент болгъан?
- Университетге кире туруп, устаз боллукъма, сабийлени окъутурукъма деген сагъышны этгенме. Тёртюнчю курсда окъуй тургъанымда уа, бусагъатда орус, тыш къыраллы литературала эмда журналистика кафедраны башчысы Бауаланы Кязим Каллетович ары ишге чакъырады. Къыйын эди деп айталлыкъ тюйюлме. Алай а, къайсы студентде неда окъуучуда болмагъандыла жукъусуз кечеле? Окъууда тамамланыргъа керекли жумушуму узакъгъа, ахыр кюннге дери бир заманда да созуп турмагъанма. Ишими заманында эмда тынгылы этерге сюйюучюме, нек дегенде аны ючюн жууаплылыкъны да сеземе. Алай болса, артда адам жетишимлеге да жетеди.
Сёз ючюн, бусагъатда уа къыйналгъанымдан эсе, бегирек къууанч кюнлерим эсимдедиле. Аллай къууаннган кезиулерим а биргеме окъугъанланы хайырындан аслам болгъандыла. Бусагъатда ала барысы да филология бла байламлы ишлейдиле: кими мектепдеди, бирсилери университетде неда Жарыкъландырыу эмда илму министерствода урунадыла. Сабийлеге репетитор болуп кюрешгенле да бардыла. Аланы хар бири бла да ёхтемленеме, жашау барыбызны да бирге тюбетгенине, къадарыма къууана барама.
- Окъууну жетишимли бошарыкъма деген акъылынг а бармы эди?
- Уллу юйюрде ёсгенме, биз беш сабий болабыз. Мен таматаларыма, Асият педколледжден сора КъМКъУ-ну орус-малкъар бёлюмюне кирген эди да, шёндю аны экинчи курсун бошагъанды. Бирсиле уа алыкъа школчуладыла.
Ата-анабыз окъууну, билимни магъаналылыгъын, аны жашауда кереклисин юйретгенлей, ангылатханлай тургъандыла. Алай эсе да, эм алгъа алгъан белгилеринг угъай, ол санга берилген билим къыйматлы болгъанына эс бургъандыла эмда ишинги билген уста болурунга, хунеринги айнытырынга. Алай бла окъуугъа кёл салгъанма. Айтханымча, хар дерсими, оздурмай, заманында этгенме. Ол ышанла уа барысы да аз-аздан къызыл дипломгъа жолну да ишлегендиле. Болсада былайда университетде устазларым салгъан къыйынны юсюнден бегирек айтыргъа сюеме.
- Бакалавриатны бошагъанларындан арысында, кёпле магистратура керекмиди-тюйюлмюдю деп сагъышланадыла.
- Кертиди ол, тёрт жылны бакалавриатда билим алып, артда не этерге билмей, арсарлыкъгъа къалгъанла боладыла. Алай а, манга магистратура ишим ючюн керек бола эди да, сагъышлана турмагъанма. Кафедраны таматасы, диплом ишими илму башчысы да ыразы эдиле окъуугъа кирсем. Алай бла жангыдан тинтиу ишлеге хазырланып, аланы бийик белгилеге жазып, магистрант болдум.
- Мындан арысында уа сайлауунг бла байламлы къаллай муратларынг бардыла?
- Илму тинтиулерими андан ары бардырыр умутдама. Ишими башчысы филология илмуланы доктору Кучукланы Зухура хар заманда да айтхан сёзю бла окъуна болушлукъ, себеплик этгенлей келеди. Ол биринчи курсладан башлатып жаздыртханды илму статьяланы манга, биргесине конференциялагъа да кёп кере чакъыргъанды. Энди уа, муратым толса, айтханымча, илмуланы кандидаты даражагъа иш жазар эмда къоруулар умутдама. Анга да башчылыкъны Зухура Ахметовна этерикди.
- Жашауда не затны бегирек багъалайса?
- Ол манга жууукъларымы саулукъларыды. Андан къалса уа, жашауда тюз жол бла барып, жюрегинги излемине кёре сюйген ишинг бла кюрешгенни жаратама. Адам, не къыйын затдан да къоркъмай, муратына жетерге талпыныргъа керекди. Не уллу умут да аз-аздан тамамлана баргъан жумушладан къуралады. Алай бла кеслерини муратларына жол ишлей билген адамлагъа къууанама.
- Бош заманынг а къалыучумуду?
- Ол бюгюнлюкде алай кёп тюйюл эсе да, белгилегенибизча, китап окъуугъа заман бёлмей болмайма. Гитчеликден да юйде юйреннген къылыгъым кесин сездиртмей къоймагъаны бла бирге, ангылайсыз, ол ишим ючюн да керек болады. Филолог а, бютюнда окъуулу, хунерли болур ючюн, билимин ёсдюргенлей турургъа тийишлисин кесигиз да билесиз. Аны ючюн атама, анама аллай ышаннга сабийликден тюшюндюргенлерине ыразыма. Къайсы адамны да билимге итиниую уа, жаланда аны кесине хайыр келтирип къоймай, миллетни айныууна да себеплик болады.
Трамланы Зухура.
