19 января, 2026 - 09:48
Белгили китапханачыбыз Махийланы Азиза, дайым да газетибиз бла байламлыкъ жюрюте, сейир адамларыбызны, шартланы юслеринден жазып, ала бла окъуучуларыбыз да шагъырейленедиле. Аны биз бюгюн басмалагъан материалында уа энчи аскер операциягъа къатышхан Жуболаны Алимни юсюнден хапар барады.
Алим сабийликден да эсли жашчыкъ болуп ёсгенди. Баям, ол аппасы Солтанны бла ыннасы Жаухаратны биргелерине тургъаны ючюн да болурму алай. Ала анга жандауурлукъну бла ишге сюймекликни юлгюсю эдиле. Нек дегенде ала жашауда эм магъаналыгъа адепли болууну санагъандыла. «Къолунгдан келе эсе, болушлукъ эт. Алай тюйюл эсе да, адамгъа бир заманда да аманлыкъ этме, жюрегин къыйнама, - деп, ол халда юйретгендиле къартла.
Солтан тукъум жашланы юслеринден дайым да айтханды хапарла. Ала уа Уллу Ата журт урушха кетип, анда Хорламны жууукълашдыра, жан бергендиле. Аны ючюн а къартны эсинде барысы да жаш адамлача къалгъандыла. Ол Жабраилни, Магометни, Тауланны, Суфьянны (аны эки сабийчиги къалгъан эдиле), Шахмурзаны, айхай да, эсгергенлей тургъанды. Тукъумдан дагъыда эки Магомет кетген эдиле урушха, алагъа уа жаланда отуз жылла толгъан эдиле. Жуболаны тукъум а уллу тюйюл эди, аны себепли аллай бушуу жаланда аланы кеслерине угъай, саулай халкъыбызгъа да къыйын эди. Ол хапарланы барысын да Алим Пермьде Уллу Ата журт урушну жигитлерине аталгъан мемориалгъа хар баргъаны сайын да тюшюргенди эсине. Кеси уа бу шахарда аскер вузну бошагъанды.
Школда окъугъан кезиуюнде уа ол бокс эмда тутушуу бла кюреширге сюйгенди. Спортха уа аны къарындашлары Альберт бла Аслан да тартылгъандыла, ала кеслери да энди аскер къуллукълададыла.
Алим а мектепде заманында тюрлю-тюрлю эришиулеге къатышып, жетишимли болуп тургъанды. Алагъа уа кимден да бек къууаннганды аппасы.
Жашланы барысына да юлгю уа, андан сора да, къаршы жууукълары Мухаммат болгъанды. Таматала ёсюп келген тёлюню: «Эр кишиге аскерде къуллукъ этген – тёреди. Ол аны жашауунда жууаплы кезиудю», - дегенлери бла да юйретгендиле.
Жашауда уа хар тёлюге къадар Ата журтну аллында борчун толтурурча бир болумну бермей къоймайды. Абадан тёлюге ол Уллу Ата журт уруш эди. Аланы ызларындан келгенлеге уа Афганистанда тюшдю сыналыргъа, мында уа Мухтар этген эди къуллукъ.
«Хар заманда да эр киши Ата журтну къорууларгъа хазырлай турургъа керекди», - деген сёзлени Алим аппасындан кёп эшите тургъанды. Кеси аскерде къуллукъ этгенинде да аны ата-анасына командирден ыразылыкъ къагъытла аслам кере келгендиле. Туудукълары ючюн а, айхай да, Солтан бла Жаухарат да къууана эдиле. Артда уа Алим аскер жаны бла окъургъа сюйюп, бу ызны сайлады.
Ол китап окъууну гитчеликден да жаратханы себепли, вузгъа тюшгенинден сора да, Пермь крайны юсюнден терен билирге сюйюп, кёп окъугъанды. Алай бла мында Россейде биринчиге саналгъан чын сауутла чыгъаргъан завод болгъанын, башха сейир затланы да билгенди. Кама черекде да ол тенглери бла кёп кере болгъанды, алагъа уа аны атын къарачай-малкъар тилден кёчюрюп (къама, кинжал) да ангылатханды.
Окъуу Жубо улугъа тынч берилгенди, ол битеулю инженер дисциплиналамы, огъесе тыш къыраллы тилле неда физкультура окъунамы болсун. Аскерден ол тамата сержант болуп къайтхан эди. Жылла озуп, энди ол полковник чындады. Къадар а аны къыралны башха-башха жерлерине элтгенди. Ол ёз республикабыздан башлап, Чеченде, Ростовда да болгъанды. Бюгюнлюкде уа Украинадады.
Къуллугъун бет жарыкълы бардыргъаны ючюн ведомстволу саугъалагъа, грамоталагъа аслам халда тийишли болгъанлай келеди. Анга къырал саугъала да берилгендиле. Алай бла ол Суворов атлы майдалгъа (2022 ж.). Ата журтну аллында къыйыны ючюн экинчи даражалы орден эмда Башкъортостанны генерал Шайморатов атлы майдалына (2024 ж.), борчун жууаплы халда толтургъаны эмда кёп жылланы бет жарыкълы ишлегени ючюн (2023 ж.) Сыйлы грамотагъа тийишли болгъанды.
Алим тынгысыз командирди, андан сора да, адамланы жарсыуларына къайгъыра, Украинаны жамауатыны арасында хурмети да жюрюйдю. Аны кесин да тарыхдан дерсликледе шартланы тюзлюклери ёзгертилип берилгенлери жарсытады.
Ол айтханнга кёре, анда орус тилде сёлеширге эркинлик да болмай тургъанды. Гуманитар болушлукъну окъуна ёлюмге санарча къогъузтханла бардыла. «Алай эсе да, адамла кеслери ангылайдыла аллай жашау этерге жарамагъанын. Россей алагъа жау болмагъанына, ышаннгылы къарындашлыкъ этгенине тюшюнедиле», - дейди Жубо улу. Аны бла бирге уа инсанны, бютюнда аскерчи адамны, Украинаны тийресинде борчу мамырлыкъ жанлы болгъанын да айтады.
Жуболаны Алим бла тюбегеним, аны бла хапар айтханым кёлюмю кётюрюп, аллай адамларыбыз ючюн ёхтемлик, алагъа ыразылыкъ сезимими бютюн кючлегенди. Бюгюнлюкде СВО-да болгъанларыбызны юйлерине сау-саламат, хорлам бла къайтырларын ашыгъып сакълагъаныбыз жашырынлыкъ тюйюлдю. Биз хорлам бизники болуруна ийнанабыз эмда аскерчилерибизге кюч-къарыу тилейбиз. Аны бла бирге уа Алимни уланы Солтан да, ол а къарт аппасыны атын жюрютеди, аскер борчну бет жарыкълы толтура, юйюрню тамата тёлюсюню ызы бла барлыгъына ышанабыз.
Мокъаланы Зухура хазырлагъанды.
