3 февраля, 2026 - 09:12
Бечелланы Альберт РКБ-ны анестезиология-реаниматология бёлюмюнде анестезиолог-реаниматологду. Аны бла бирге уа КъМКъУ-ну ординатурасында билимин ёсдюре турады. Усталыкъ жолунда алыкъа аны биринчи атламларыдыла деп айтыргъа боллукъду. Бюгюн аны бла ишини юсюнден ушакъ бардыргъанбыз.
- Альберт, тёрели соруу боллукъ болур, саулукъ сакълауну энчи анестезиология ызын нек сайлагъанса. Бу усталыкъгъа кимден юйреннгенме деп айталлыкъса?
- Кертисин айтханда, эм алгъа врач болуруму анам сюйгенди. Болсада саулукъ сакълаугъа жюрегими излеми бла келгенме, бу бёлюмде алайсыз болаллыкъ тюйюлсе. Ыннамы эгечи Мызыланы Зарема белгили кардиологду, анга ушаргъа, ол ызны сайларгъа излеген кезиуюм да болгъанды.
Башланнган класслада окъугъан заманым Санкт-Петербургда озгъанды. Бешинчи классха барлыкъ кезиуюме уа Къабарты-Малкъаргъа къайтхан эдик эмда Нальчикни 5-чи номерли мектебин бошагъанма. Тогъузунчу классдан сора ОГЭ-ле берирге керек болгъанын билесиз. Аланы сайларгъа тюшгенинде, сагъыш этеме, не дерсден сынау жазсам тап боллукъ болур деп. Алай бла сайларыкъ усталыгъыма тийишлиликде биологияны бла химияны берирге таукел болама. Сынауланы иги жазгъанымдан сора уа, бютюнда кёлленеме эмда онунчу классда репетиторлагъа жюрюп да башлайма, кеси аллыма Интернетни болушлугъу бла да кюрешеме. Алай эсе да, химиядан мектепде устазым Ирина Георгиевна берген дерслени энчи чертирге сюеме.
КъМКъУ-ну медицина факультетини «Багъыу иш» бёлюмюне школдан сора киргенме. Кёплеча, мен да кардиолог неда хирург болургъа муратлы эдим. Судмедэкспертизада ишлерикме деген кезиуюм да болгъанды.
Баям, биз кесибиз бир сагъышны этгенликге, къадар адамны кесини жолу бла элте болур. Дуния пандемия болумгъа тюшюп къалгъанында 3-4 курслада инфекциялы больницаны мурдорунда къуралгъан госпитальда «къызыл тийреде» ишлегенме. Анда уа Махийланы Кязим бла танышама. Ол менден таматаракъды, кеси да ординатурада окъуй тура эди. Аны бла хапарлашханыбызда, кесини анестезиолог-реаниматолог усталыгъыны юсюнден да айтады. Аны бла бирге госпитальда къыйын саусузлагъа реанимацияда болушлукъ да этип турдукъ. Ол болум а сайлауума кёз къарамны да бир кесек ёзгертип, анестезиолог-реаниматолог болургъа таукелленеме. Энди келир жайда окъуууму да бошарыкъма.
Андан сора да, ишде сынамлы адамладан кёп затха юйреннгенлей, тюшюннгенлей келеме. Ала республикабызны саулукъ сакълаууну бу бёлюмюнде белгили врачла Геккиланы Жаннетча, Мызыланы Зарича, Муссаланы Арсенча профессионалладыла. Аллай усталыкъларын бийик даражада билгенлени эмда ангылагъанланы къатларында, бизнича, жаш тёлюге юйреннген да къыйын тюйюлдю.
- Анестезиолог къуруда санагъанлай турады, дейдиле. Къаллай сезимлеринг боладыла хар операцияны аллында шприцни къолунга алгъанда?
- Айхай да, къайсы усталыкъда да жууаплылыкъны сезиу керек бола болур. Биз адамны жашауу ючюн жууаплы болгъанлай къалабыз. Эм алгъа уа саусуз манга ышанырча этерге керекди. Сёзсюз, анестезиолог да жунчумайды, сагъышланмайды демейме. Саусуз манга ышанса, аны къан басымы, жюрекни ишлегени, сатурациясы дегенча кёрюмдюлери да ахшы боллукъдула. Алай болса уа, операцияны тап озарына да ышанырчады.
Операцияны кезиуюнде саусузну жашауу сени къолунгда болады, аны къатындан кетмегенлей, сагъайгъанлай тураса. Солугъанына тынгылайса, къарайса. Аны терисини тюрсюню не азчыкъ да тюрленсе окъуна, аны да эслерге керексе.
Саусуз аязгъандан сора сезимни сёз бла ангылатыргъа къыйынды. Аны ючюн операциягъа бара туруп, жаланда кесинги билиминге ышанаса.
- Биринчи операциянга баргъанынг эсингдемиди?
- Хау. Бютюнда жюрегими къалай къайгъы этгени. Алай ол къайгъымы бу ишге сейирим жабып, хорлап къойгъанча да болгъан эдим бир кезиуде. Аны ючюн ишим тынч боллукъ да суннган эдим.
Артда уа кесим кёрдюм эмда ангыладым аны алай тынч жумуш болмагъанын. Аны бла бирге уа операциягъа бара туруп, хар не тюрлю болумгъа да акъылынг, жюрегинг, саулай кесинг да хазыр болургъа кереклисине тюшюннгенме.
- Анестезиологияда психологну ышанлары врачлагъа бютюнда керекдиле деп сунама. Бу жаны бла уа къалайды кёз къарамынг?
- Хау, ол кертиди. Биз эм алгъа саусузну кёлю бла, сезими бла ишлерге аны жюрегин тынчайтыргъа керек болабыз. Айхай да, аны ючюн тийишли сёзлени да излейсе, хар адамны къылыгъын да эсге аласа. Анестезиолог-реаниматолог саусузну сезими бла бирча аны саныны-чархыны саулугъуну даражасын да билгенлей турургъа керекди.
- Анестезиолог усталыкъны сайларгъа сюйген жаш тёлюге не айтыргъа, аланы къалай кёллендирирге сюериксе?
- Саулукъ сакълауда анестезиология эм къыйын бёлюмледен бирине саналады. Анга «медицинаны эм бийик пилотажы» деп да айтадыла. Таулу жашланы бла къызланы бу бёлюмде аслам болгъанлары да кёллендиреди.
Бу усталыкъны сайлагъанлада жууаплылыкъ сезим дайым да биргелеринеди. Айтханыбызча, сен адамны жашауу ючюн жууаплылай къаласа. Ийнаныгъыз, арыгъанынг юсюнгден кетмейди. Кечеги дежурстволада боласа. Андан да бег а терк окъуна бир оюмгъа келирге керек болумгъа тюшюп къалгъан кезиуле да бардыла. Бу затланы барысына да хазырма, аланы кётюраллыкъма деп, анестезиолог-реаниматолог усталыкъны алай сайласа тюздю. Нек дегенде сайлагъан этгенликге, артда ишлеялмай кетгенле да боладыла.
- Ишден бош заманынгда уа не бла кюреширге сюйюучюсе?
- Кертисин айтханда, солур амал болса, ол амалны хайырланыргъа кюрешеме. Нек дегенде, ангылайсыз, бизни ишибизде алайсыз да болаллыкъ тюйюлсе. Окъууум заманымы кёп алады. Усталыгъым бла байламлы литератураны аслам халда окъуйма.
Заман тапсам, элге барыргъа сюеме. Эки ыннам да – Бечелланы Фатимат бла Байчеккуланы Хадижат – Тёбен Чегемде жашайдыла, аланы жокъларгъа ашыгъыучума. Юйюрюбюз бла бирге солугъан кюнлени бютюнда багъалайма. Нек дегенде табийгъат, таза хауа, таула манга кеслерича къарыу бере эселе, юйюрюмю, ынналарымы да бу жашауда барлыкълары бютюн къанат кердиредиле. Ишими да, аланы къууандыра, бютюнда тынгылы этерге кюрешеме.
Мокъаланы Зухура.
