16 февраля, 2026 - 09:45
Тэрч районым хыхьэ Урожайнэ къуажэм къыщалъхуа Къаншокъуэ Ларисэ Хьэгуцырэ и пхъур илъэс 60-м нэблагъэкIэ пэрытащ республикэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэм, и къаруи и зэфIэкIи емыблэжу и пщэрылъхэр нэгъэсауэ зэрызэфIихыным хущIэкъуу.
Налшык дэт медицинэ училищэр къиухри, 1962 гъэм Ларисэ акушеру лэжьэн щыщIидзащ Урожайнэ сымаджэщым. ИужькIэ фельдшер-акушеру щыIащ Тэрч къалэм дэт сымаджэщым. 1979 гъэм, Налшык къэIэпхъуа нэужь, абы и лэжьыгъэм щыпищащ Кардиологие центрым. Илъэс 17-кIэ медсестра нэхъыжьым и къалэнхэр щрихьэкIащ а IэнатIэм. 1996 гъэм Къаншокъуэр Жьэн узыфэхэм щеIэзэ республикэ диспансерым кIуащ икIи 2020 гъэ пщIондэ, и ныбжьыр илъэс 80 ирикъуху, а IуэхущIапIэм и медсестра нэхъыжьу щыIащ.
Ларисэ сытым щыгъуи и лэжьыгъэр жэуаплыныгъэшхуэ пылъу ирихьэкIащ. Сымаджэм уахэтыныр, дауи, тыншкъым, ауэ мы бзылъхугъэм и шыIэныгъэр хурикъуащ дэтхэнэми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къыхуигъуэтыфу, я гукъеуэр зыхуэдэр зригъащIэрэ, адэкIэ я Iуэху зэрыхъунум теухуауэ чэнджэщ яриту абыхэм къадекIуэкIынымкIэ. Апхуэдэ щытыкIэм къегъэлъагъуэ Къаншокъуэм цIыхугъэшхуэ зэрыхэлъыр, и лэжьыгъэм гукIи псэкIи зэрыпэрытар.
«Езыр цIыху гумащIэщ, щабэщ, гущIэгъу зыхэлъщ, и щIэныгъэкIи и IэщIагъэкIи дэбгъуэн щымыIэу апхуэдэт. А бзылъхугъэр зи IэщIагъэр фIыуэ зылъагъу, абы нэсу хэзы-щIыкI лэжьакIуэ телъыджэу зэрыщытыр дэ шэч къытедмыхьэу тхужыIэнущ. Сыт хуэдэ зэманми сыт хуэдэ IуэхукIи зыхуэгъази укъигъэщIэхъунутэкъым икIи нэгъэсауэ ар зэфIигъэкIынут. И лэжьыгъэ IэнатIэр сыт щыгъуи зэпэщт, и нэIэм щIэтхэми чэнджэ-щэгъуи дэIэпыкъуэгъуи яхуэхъурт, абы щыгъуэми я къалэныр нэгъэсауэ ирамыхьэ-кIыу зэрахуимыдэнур къагуригъаIуэрт, абыкIи езыр щапхъэт», - жаIэ ар зыдэлэжьа гупхэм.
Къаншокъуэ Ларисэ и псэ хьэлэл лэжьыгъэр гулъытэнши хъуакъым. Абы къыхуагъэфэщащ Урысей Федерацэм, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм я IуэхущIапIэ щхьэхуэхэм я щытхъу, фIыщIэ тхылъхэр. Апхуэдэуи ар лэжьыгъэм и ветеранщ.
«Егъэлеяуэ цIыху Iущщ Ларисэ, - жаIэ благъэ-Iыхьлыхэм. – КуэдкIи гъуэгугъэлъагъуэ тхуэхъуащ, ноби и чэнджэщ, и ущие щхьэпэхэр сэбэп къытхуохъу. IуэхукIэ уи щхьэр епхьэлIамэ, шэчыншэщ абы хэкIыпIэ хуэхъунум узэрытришэнур. ГъащIэ и пIалъэ фIыуэ зыщIэ бзылъхугъэм дэтхэнэми ди гур фIы зэрытхуищIын псалъэ дахэхэр къытхуегъуэтыфри, гушхуауэ дунейм дызэрытетынымкIи гъуазэ тхуохъу. Нэхъыщхьэращи, къыпкърыкI гуапагъэмкIэ псори дызэрешэлIэф, дызэрегъэубыдыф».
Сыт хуэдэ зэфIэкIи ехъулIэныгъи лэжьыгъэми жылагъуэми щиIэми, бзылъхугъэм и гъащIэр гуфIэгъуэрэ гукъыдэжкIэ щыз зыщIыр унагъуэ насыпырщ, бын гурыфIыгъуэщ. АбыкIи Ларисэ и дунейр щIэращIэщ – и гур хэзыгъэхъуэн щIэблэ иIэщи. Хабзэрэ нэмысрэ хэлъу игъэсащ ипхъу закъуэ Иринэ, щIэныгъэрэ IэщIагъэрэ иригъэгъуэтри, гъащIэм лъэ быдэкIэ хигъэуващ. Абы и щIалэми зыхэт гупым и пщIэр щылъагэу и гъащIэр ирехьэкI. Ахэр и гурыфIыгъуэшхуэщ анэм, анэшхуэм. А псом я гуIэфIтещIэжщ и пхъум и къуэрылъху зэтIолъхуэныкъуэ цIыкIухэр.
ПщIэрэ нэмысрэ уиIэу, благъэми Iыхьлыми уалъытэу, быным я гуфIэгъуэм ухэплъу, уузыншэу уи илъэс 85-р бгъэлъэпIэныр аракъэ насып жыхуаIэжыр?! А насыпымкIэ Тхьэшхуэр къыхуэупсащ Къаншокъуэ Ларисэ. Нобэ ар нанэ жьыщхьэ махуэщ. Ларисэ и унагъуэр, и благъэ-Iыхьлыхэр йохъуэхъу узыншагъэ быдэ иIэну, и щIэблэм я хъер, ехъулIэныгъэ илъагъуу, гукъыдэжымрэ дэрэжэгъуэмрэ щымыщIэу, гъащIэм гу щихуэрэ абы и IэфIыгъэ псори зыхищIэу иджыри илъэс куэдкIэ псэуну.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
