10 марта, 2026 - 11:15
Медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, категорие нэхъыщхьэ зиIэ дохутыр, дерматолог, дерматовенеролог, венеролог Цагъэ Мадинэ Хьэмидбий и пхъум 1992 гъэм Бахъсэн ГЭС-м дэт курыт еджапIэр къиухри, Налшык щыIэ медицинэ училищэм щIэтIысхьащ. ЕхъулIэныгъэфIхэр иIэу абы щеджа пщащэм адэкIэ и щIэныгъэм щыпищащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и медицинэ къудамэм. КъыкIэлъыкIуэу дерматовенерологие унэтIыныгъэмкIэ интернатурэр щрихьэкIащ КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и ЩIыфэ-венерологие диспансерым. 2003 - 2007 гъэхэм КъБКъУ-м и аспирантурэм щеджащ. 2008 гъэм Киров С. М. и цIэр зезыхьэ Дзэ медицинэ академием и кандидат лэжьыгъэр ехъулIэныгъэкIэ щыпхигъэкIащ.
2010 гъэм щегъэжьауэ Мадинэ щолажьэ ЩIыфэ-венерологие диспансерым, апхуэдэуи ар щыIэщ Налшык къалэ дэт Центральнэ поликлиникэм. Ар хэтщ КИФЩI-м и дерматовенерологхэмрэ косметологхэмрэ я щIэныгъэ-медицинэ зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм. Цагъэм лэжьыгъэм къыщигъэлъагъуэ зэфIэкIхэм къапэкIуэу къыхуагъэфэщащ КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и ФIыщIэ тхылъыр, УФ-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и ЩIыхь тхылъыр, Дерматовенерологхэмрэ косметологхэмрэ я урысей зэгухьэныгъэм и ЩIыхь тхылъыр.
- Си анэ Къарэнашэ Елени абы и дэлъху Хьэсэнбии я IэщIагъэкIэ дохутырт. Абы и лъэныкъуэкIэ зи лъагъуэ срикIуэни щапхъэ схуэхъуни щыIэт, - жеIэ Мадинэ. – Пэжщ, си анэр пасэу, сэ илъэситI ныбжьым ситу, дунейм ехыжащ, абы и IуэхущIафэхэм сыкIэлъыплъыну къысхуихуакъым, ауэ си адэм зэпымыууэ къызжиIэрт: «Уи анэр дохутыр Iэзэу, цIэрыIуэу щытащи, уэри апхуэдэу ухъужамэ, сыту фIыт. КъыпхэкIынущ уэри дохутыр Iэзэ». Сызыбгъэдэсыр си адэмкIэ си анэшхуэрати, абыи куэдрэ и гугъу къысхуищIырт си анэр дохутыру зэрылэжьам, си адэ шыпхъухэри абы къысхутепсэлъыхьырт. Си анэшхэр лъагъунлъагъу къыщысхуэкIуэкIи, сэ абы сыщыщыIэми, си анэр фIыуэ зэреджам, дохутыр Iэзэу зэрыщытам и хъыбархэр къысхуаIуатэрт. Си анэр гинекологыу Тырныауз дэт сымаджэщым щылэжьащ. Си анэ дэлъху Къарэнашэ Хьэсэнбий хирург цIэрыIуэт. Нобэр къыздэсым срохьэлIэ ар зэIэзауэ щыта сымаджэхэм абы гуапэу и гугъу ящIу. ЗэфIэкI лъагэхэр къэзыгъэлъагъуэу къежьа хирург щIалэр Тырныауз дэт сымаджэщым и дохутыр нэхъыщхьэу щытащ. ИтIанэ Налшык дэт «Эльбрус» санаторэм и дохутыр нэхъыщхьэу илъэс куэдкIэ лэжьащ. Мис а хъыбархэм сыщIэдэIуурэ сыкъэхъуати, си мыгугъэри си фIэщ хъужауэ къыщIэкIынщ (къыпогуфIыкI), сэри хуэм-хуэмурэ а IэщIагъэм сегупсыс сыхъуащ. Иужьым школ къэухыгъуэм щынэблагъэм, си адэр, си анэ дэлъхур, сэ, зэгъусэу дытIысри, унафэ тщIащ дохутыр IэщIагъэм сыхуеджэну…
- Мадинэ, медицинэм и унэтIыныгъэхэм ящыщу дерматологиер къыхэпхыным сыт щхьэусыгъуэ хуэхъуар?
- ЯпэщIыкIэ си анэм хуэдэу гинеколог сыхъуну сегупсысащ. Къалэ сымаджэщым и гъунэгъуу дыпсэурти, сыщеджэм щыгъуэ абы и гинекологие къудамэм жэщкIэрэ сыкIуэурэ дохутырхэм я лэжьыгъэм сыкIэлъыплъырт, уеблэмэ апхуэдизкIэ Iуэхум сыхэгъуэзати, дзыхь къысхуащIмэ, операцэ гуэрхэми сыпэлъэщыну къысщыхъурт. НэгъуэщI зы унэтIыныгъи си щхьэм илът. Зи щIалэгъуэм мыхьэнэшхуэ ират напэр къабзэу щытыным. Псом хуэмыдэжу а ныбжьым итхэм я хъуэпсапIэщ ущызэкIэщIэплъу напэ дахэ яIэныр. Абы щыгъуэм цIыхухэм я нэкIур къищэщауэ куэдрэ урихьэлIэрт. Ахэр щыслъагъукIэ, згъэхъужыну сыхуейт. Иджыри а Iуэхум сыхуеджэну сымыщIэу, си ныбжьэгъумрэ сэрэ ди нэкIум иIэ къиткIуэткIуахэр згъэхъужыну мурад сщIат икIи хущхъуэхэм зыхэзгъэгъуазэри, напэщыхуэ къэсхутахэр тIуми сэбэп къытхуэхъуат. КъищынэмыщIауэ, си анэ дэлъхум ипхъу Юрмалэ къалэм дэст, абы и нэкIур Iейуэ къиткIуэткIуауэ, пIэхэри къытенауэ щытат. А зэманым абыкIэ медицинэм нэхъ зыщиужьат, я зэфIэкIхэмкIэ нэхъ ди япэ итт. Дэ дохутыр-косметологыу закъуэтIакъуэххэ диIэу арат. Лазер IэмэпсымэмкIэ абы и нэкIур джафэ икIи къабзэ ящIыжат. И Iуэхур къызэрекIуэкIам, а IэщIагъэм сыхуеджатэмэ, сэбэпышхуэ цIыхухэм сазэрыхъуэхъунур къыщызжиIэм, сызыщIэгупсысыжри, а унэтIыныгъэр къыхэсхыну сытегушхуащ.
Си анэ дэлъхум педиатриер къысхуигъэлъэгъуат, сабийхэм хъарзынэу уакъыдекIуэкIыфынущ жиIэри, ауэ дерматологием зэрытезухуар щыжесIэм, ари къыспэрыуакъым. Апхуэдэу щытми, си лэжьыгъэкIэ сабийми балигъхэми сапыщIащ. Илъэс 25-рэ мэхъу си IэщIагъэм сызэрыпэрытри, интернатурэм сыщыщыIам згъэхъужа сымаджэхэр нобэ къысхуокIуэ, «дыщыцIыкIум сэбэп укъытхуэхъуауэ щытащ, иджы ди сабийхэми уедгъэплъынут» жаIэурэ.
- Медицинэм псынщIэу зеужь, IэзэгъуэщIэхэр, бгъэдыхьэкIэщIэхэр, хущхъуэщIэхэр щIэх-щIэхыурэ къоунэху. Абыхэм зыхэбгъэгъуэзэнымкIэ сыт хуэдэ лэжьыгъэхэр ебгъэкIуэкIрэ?
- Дэтхэнэ зы IэщIагъэлIри и щIэныгъэм, и зэфIэкIым химыгъахъуэу лэжьэфынукъым, и пIэм иуджыхьу къэнэжыну аращ. Абы щыгъуэм жылагъуэм зыкIи сэбэп ухуэхъуфынукъым. Ар сэ фIы дыдэу къызгуроIуэ икIи дэтхэнэ Iэмалри къызэрызгъэсэбэпыным сыхущIокъу. Си IэщIагъэм теухуа конференцхэм, съездхэм сыхэтщ. Дерматовенерологхэмрэ косметологхэмрэ я урысей зэгухьэныгъэм къэралым и щIэныгъэлI, IэщIагъэлI цIэрыIуэхэр хэту щIэх-щIэхыурэ зэхыхьэхэр Налшык, Осетие Ищхъэрэ - Аланием, Ставрополь, нэгъуэщI хэгъэгугъэми къыщызэрегъэпэщри, абыхэм сокIуэ. КъищынэмыщIауэ, дерматовенерологхэм я съездышхуэ Москва щызэхашэми, щIэх-щIэхыурэ сызэрыхэтыным сыхущIокъу.
- Мадинэ, сыт уэркIэ уи лэжьыгъэр?
- УзкIэ гукъеуэ иIэу си деж къэкIуар схуэгъэхъужмэ, си дэIэпыкъуныгъэмкIэ арэзы схуэщIамэ, ар си дежкIэ IэщIагъэм щызиIэ ехъулIэныгъэ лъагэщ. СхуэмыгъэхъужынымкIи къысхуэгъэгугъэнукъым, ауэ сымыгъэгужьейуэ Iуэхур зыIутым щызгъэгъуэзэнущ, нобэ абы пэлъэщыфын Iэзэгъуэ къамыгупсысами, ар къызэрызэтебгъэувыIэфын, нэхъ тIасхъэ зэрыпщIын хущхъуэхэр зэрыщыIэр гурызгъаIуэурэ. Си IэщIагъэмкIэ цIыхухэм щхьэпэ сазэрыхуэхъуфым гугъэзагъэшхуэ къысхуехь. ФIыуэ плъагъу лэжьыгъэм утезэшэнукъым, атIэ абы сэбэпынагъ нэхъыбэ къызэрыщыпхьынум ухущIэкъуу упэрытынущ.
Сэ си анэм и лъагъуэм срикIуэжащ, иджы сэ си ужьым къиуващ сипхъу Шэшэн Маринэ. Ар КъБКъУ-м и медицинэ академием и 5-нэ курсым щIэсщ. Центральнэ поликлиникэм си дэIэпыкъуэгъуу къыщыздолажьэ. IэщIагъэм къызит гухэхъуэр, лэжьыгъэр си гум къыдыхьэу, си псэм фIэфIу зэресхьэкIыр махуэ къэс зи нэгу щIэкI хъыджэбзыр нэгъуэщI Iуэхум хуеплъэкIыфыну къыщIэкIынтэкъым. Ар къызэрыхихамкIи сыарэзыщ икIи срогушхуэ.
Епсэлъар ЩхьэщэмыщI Изэщ.
