18 мая, 2026 - 09:00
Къудайланы Мариям, Афашокъаланы Абдул-Керимни къызы, устазны усталыгъын сайлагъанды, школда ишлеп тургъанды. Алай бюгюнлюкде уа ол эм сыйлы жумуш бла кюрешеди – ол анады. Юй башчысы Аслан бла бирге тёрт сабий ёсдюредиле, таматаланы жетишимлерине къууанадыла, кичилеге жашаугъа кенг жолла ачадыла.
Халкъыбызда сабийин махтагъан, жамауатны аллында аны жетишимлерин санагъан тёре жокъду. Болсада бу юйюрню сабийлери ёсюп келген тёлюге юлгю болаллыкъдыла. Тамата жашла Аскер бла Арсен спортну сайлагъандыла, грек-рим тутушуудан кёп эришиуледе алчыла болгъандыла. Экиси да Москвада жашайдыла, жарауланы анда бардырадыла. Аскер Олимпиада резервни школунда окъуйду.
Арсенни жетишимлери да сейир этдиредиле – жаш спортчу грек-рим тутушуудан Россейни Кубогуна тийишли болгъанды, Европаны биринчилигинде ауурлукълары 75 килограммгъа жетгенлени араларында анга жетген болмагъанды. Элистада 2024 жылда школчуланы араларында битеуроссей спартакиададан да алтын майдал келтиргенди Ата журтуна. Былтыр а СНГ-ни къыралларыны оюнларында доммакъ майдал къытханды.
- Арсенни Россейни жыйымдыкъ командасына къошхандыла. Жашла осал къылыкълагъа къатышмаз ючюн, аланы бош заманларын хайырлы ишле бла толтурургъа керекди. Аны ючюн, берген эдик аланы спортха. Ала Ново-Ивановское элде башлагъандыла жарауланы. Артда Майский шахаргъа жюрюрге тюшгенди. Аллахха шукур, къыйынлары зыраф болмагъанды, бюгюн да къадалып кюрешедиле, – дейди Мариям.
Аскер бла Арсен мындан ары да жашауларын спорт бла байлар муратлыдыла.
Салима бла Сумая уа школчуладыла. Къызла чыгъармачылыкъгъа тартыладыла. Салиманы къолу тигиу ишге аламат жарашады. Аны фахмусуна «Кёрмючде кёргюзтюрча жыйрыкъ» деген конкурсда биринчи болгъаны да шагъатлыкъ этеди.
Сумая уа сахнаны сайлагъанды – Маданият юйге жюрюп, жырларгъа юйренеди. «Элде къуралгъан битеу концертлеге сюйюп къатышады. Алгъаракълада Малкъар халкъны жангырыууну кюнюне аталгъан концертде да тауча жырлагъанды», – дейди ана.
Бюгюнлюкде къыралда жаш адамланы фахмуларын айнытыугъа тийишли онгла къураладыла. Ол а элледе жашлагъа бла къызлагъа бютюнда магъаналыды – аланы жашауда жюреклери сайлагъан иш бла кюреширге онглары болургъа керекди.
- Ново-Ивановскоеге кёчгенли он жылдан озгъанды. Мында Маданият юй, сабийле чыгъармачылыкъ бла кюреширча школ бардыла. Эринмеген жюреги жаратхан ишни табарыкъды, – дейди Мариям.
Ата-бабаларыбыз ананы къыйынын къайтарыр кюч жокъду деп, керти айтхандыла. Бютюнда кёп сабийли юйню от жагъасын сакълагъан жууаплы эм сыйлы ишди.
- Сабий кюзгюдю, ол таматадан кёргенни этеди. Кесими махтап айтмайма, алай атаны бла ананы араларында хурметни, тёгерекде адамлагъа ариулукъ бла къарагъанларын кёрселе, ала да намыслы боллукъдула. Кавказ миллетледе барысында да эр кишини, атаны намысы бийикдеди, аны айтхан сёзю сабийлеге жорукъду. Биз да юйюрде бу тёрелени сакъларгъа кюрешебиз. Ол да магъаналыды, сабийлени низамгъа юйретеди, - дейди Мариям.
Бюгюнлюкде аз санлы халкъланы эм уллу жарсыулары – ана тилни унутула барыууду. Къудайланы юйюр башха миллетлени арасында жашай эсе да, тилибизге баш магъана береди. «Юйде тауча сёлешебиз. Ана тилге сюймеклик юйюрде башланады. Устаз юйретсин деп, жууаплылыкъны школгъа атхан терс сунама», – дейди ушакъ нёгерибиз.
Тиширыуну иши юйде бир заманда да тауусулмайды: сабийлени юйретиу, билим бериу, кереклерин жалчытыу, юйню от жагъасын сакълау… «Сабийле салгъан къыйынынгы билселе, юйюрде бир бирни ангыласала, ышансала, не жумушну да бирге тамамласала – насыпны мурдору андады», – дейди Мариям ушагъыбызны ахырында.
