2 июня, 2026 - 09:15
Бардыла бизде аллай врачла алларына къачан, не сорууунг бла келсенг да, сени жарсыуунга заманында табылгъанла, къолларындан келгенни аямагъанла. Телефон бла излеген кезиуюнг ол операцияны этген заманнга тюшюп къалса да, артда кеслери артха сёлешип, хапар соргъанла. Аллайладанды Ахматланы Ахмат. Республикабызда саулукъларына къарагъанланы кёбюсюнден эшитирге тюшгенди аны адамлыкъ ышанларыны юсюнден. Ол бюгюнлюкде Нальчикде ГКБ-ны хирургия бёлюмюню операцияланы бардыргъан блогуну башчысыды. Бюгюннгю ушагъыбыз да аны блады.
- Ахмат, медицина мени жолумду деген сезимге къалай бла келгенсе?
- Ишни сюйген, аны магъанасын да ангылагъан юйюрде ёсгенме. Атабыз-анабыз да къарындашым бла мени жумушдан къачмазгъа, чыныгъыргъа юйретгендиле. Аны бла бирге уа окъууну-билимни жашауда керек боллугъуна тюшюндюргендиле. Аны себепли туугъан элимде школну жетишимли бошап, Санкт-Петербургга врачха окъургъа кетеме дегенимде да, юйде ол сайлауума ыразы болгъан эдиле.
Ыннабыз Зайнафны юсюнден да айтыргъа сюеме, ол атабызны анасы эди, жаннетли болсун. Биз аны бла бирге жашагъанбыз. Огъурлу, халал, таза динни да тутхан адам эди. Кеси да урунууну ветераны болгъанды, бизни да ариу халда юйретиуге уллу къыйын салгъанды. Дагъыда анабызны жанындан аппабыз Бёзюланы Зуха бла Ханшият дуниягъа кёз къарамыбызны тохташыуунда кеслерини ызларын къойгъандыла.
Санкт-Петербургда медицина университетни, интернатураны да бошап, ишлерге академик И. Павлов атлы биринчи къырал медицина университетни кесини илму-излем институтуна баргъанма. НИИ-ни тёртюнчю хирургия бёлюмюнде врач-хирург болуп тургъанлай, ординатураны да анда окъугъанма. Мында иги кесек сынам жыйышдыргъанымдан сора, ковид башланнган эди. Саулай алып айтханда уа, Санкт-Петербургда онбир жылны ичинде окъугъан, уруннган да этгенме.
Ол заманда мен ишлей тургъан клиникада коронавирусха къажау госпиталь бу къужур ауруу жайылып башлагъанлай окъуна ачылгъан эди. Отпускга кетер кезиуюм болгъанлыкъгъа, анда къалыргъа тюшюп, больницаны башчысыны оноуу бла «къызыл тийреде» саусузлагъа аурууну башха-башха урумларында, къолумдан келгенни аямай, бирси врачла бла бирге болушханма. Мында ишлегеним да уллу сынам болгъанды. Ковидге къажау сюелген биринчи врачланы санында болгъаным ючюн «За самоотверженную борьбу с коронавирусом» белги бла саугъалагъандыла. Аны кесим билимими ёсдюрген окъуу юйню ректору, академик, профессор Сергей Багненкону къолундан алгъан бютюнда хычыуун эди.
- Усталыгъынга кёре хирургса. Операциягъа бара туруп, не келеди кёлюнге?
- Жашырмайма, аллай кезиуде башынгы кёп сагъыш бийлейди. Саусузгъа – саулукъ, кесиме уа жангылмазгъа тилейме. Ахшы умутларыма ийнана, хар не да тап озар ючюн билимими, кючюмю да хайырланама. Быллай кезиуледе билиминге ышаннганынг бла бирге сабырлыкъ да керекди.
Операция хар жолдан да бир кибик бир заманда да боллукъ тюйюлдю. Болушаллыкъмамы, саусузну аурууу осложнение берлик болурму дегенлей тураса. Нек дегенде ол китапда жазылгъаныча тап озуп да къалмайды. Алай тюшюп къалса, жюрегинге хошлукъ келеди. Этген ишинги эсебин артда саусуз кесине келгенинде, больницадан чыкъгъанында сезесе.
- Хирургия амалла бла байламлы патентлени автору болгъанынгы да билебиз. Уллу шахарда окъугъанынг, белгили профессорланы, академиклени къатларында сынам жыйышдыргъанынг саулукъ сакълауда къалыргъа себеплик этгенмидиле?
- Кертисин айтханда, клиникада кечге дери ишлеп тургъанма. Алай илму бла кюреширге, усталыгъым бла байламлы литератураны окъургъа заманны анда болгъанымда, бюгюнлюкде да бёлеме. Белгилисича, Санкт-Петербург маданият жаны бла аламат шахарды. Театргъа барыргъа уа анда устазларым, тамата коллегаларым юйретген эдиле. Ала хирург болуп ишлеген адам быллай маданият махкемелеге бара, сахна оюнлагъа къарай турургъа кереклисин чертгендиле. Алай бла врачны ишини ауурлугъу бир кесек селейгеннге саналады. Кертиси бла ол алай болгъанын сезгенме. Кесинг сюйген усталыкъны сайласанг, жашауунгда бир кюнню да ишлемейсе, деген айтыу барды. Медицинаны сюймеген ары бараллыкъ тюйюлдю.
- Усталыгъынг бла байламлы жетишимге нени санайса?
- Операция жетишимли озса, кесинги бек насыплыгъа санайса. Аллай сезимни сёз бла ангылатхан тынч тюйюлдю. Болсада врач эсенг, къачан да адамны саулугъу ючюн жууаплыса. Бюгюнлюкде туугъан республикамда ишлегеним ол сезимими бютюнда кючлендиреди.
Саулукъ сакълау кюнден-кюннге айный барады. Жангы затланы билгенлей турургъа керекди. Илму иш врачны кеси тамамлагъан жумушха къаллай анализ этгенин, аны практикалы жанын теорияда къалай ачыкълагъанын кёргюзтген ышанды. Аны себеплиги бла уа ол бирсилеге да кёп жанындан себепчилик этеди, аланы аслам затха тюшюндюреди.
Баям, бизни усталыгъыбызда жетишимни эм бийик даражасы бола да болмаз. Нек дегенде къыркъжыллыкъ стажлары болгъан хирургла окъуна излеуню жолундан таймайдыла. Аны себепли жангы амалланы, алагъа юйренир жолланы излегенлей турама.
- Жашауда нени багъалайса?
- Юйюрюмю. Атам-анам, къарындашым, ёз юйюрюм – ала биринчи жердедиле. Санкт-Петербургда тургъан жылларымда хар кюнден юйге сёлеше, ала мени сакълагъанларын ангылагъанма. Аладан манга эс тапдыргъандыла, кёллендиргенлей да тургъандыла.
Бу жашауда ата-анасы барланы бир жарсыулары да бола болмаз, деригим келеди. Ала къанат кердиргенлей, жангы жетишимлеге кёллендиргенлей турадыла. Аны ючюн узакъда болгъанымда да, жыл сайын юйге эки кере келирге кюрешгенме. Элими-тийреми, туугъан республикамы ариу, айбат жерлерин багъалайма. Манга ёз тауларыбызны, череклерибизни, чучхурларыбызны кёргенден уллу насып, солуу да жокъду.
Андан сора бек сюйген затларым атладыла. Къаллай сейир, ариу хайыуанладыла! Аланы къатларында турсанг, дуния башында не тюрлю палахны да унутханча боласа, жарсыуларынгы ала кеслерине алгъанча окъуна кёрюнеди. Илмуда иппотерапия деген ангылам барды. Анда адамны саулугъуна багъыуда атланы себепликлери тиеди. Мен да анга ийнанама. Элде юйде да атларыбыз бардыла. Алай эсе да, ары келсем, ала бла зауукълукъ тапханыма уа сёз да жокъду.
